ઘર્ષણના ફાયદા અને ગેરફાયદા લખો. ઘર્ષણ ઘટાડવાના ઉપાયો લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઘર્ષણ અગ્નિ જેવું છે; ક્યારેક તે ઈચ્છનીય અને જરૂરી હોય છે,તો ક્યારેક તે અનિચ્છનીય હોય છે.
ઘર્ષણના ફાયદા:
$(1)$ તે આપણને લપસ્યા વગર જમીન પર ચાલવામાં મદદ કરે છે.
$(2)$ તે આપણને વસ્તુઓને મજબૂતીથી પકડવામાં સક્ષમ બનાવે છે.
$(3)$ તે આપણને કાગળ કે બોર્ડ જેવી સપાટીઓ પર લખવાની સુવિધા આપે છે.
$(4)$ તે કન્વેયર બેલ્ટ દ્વારા પૈડાં વચ્ચે ગતિના પ્રસારણમાં મદદ કરે છે.
ઘર્ષણના ગેરફાયદા:
$(1)$ તે સાપેક્ષ ગતિનો વિરોધ કરે છે અને યાંત્રિક ઉર્જાનો ઉષ્મા ઉર્જા સ્વરૂપે વ્યય કરે છે.
$(2)$ તે મશીનોના ગતિશીલ ભાગોમાં ઘસારો પેદા કરે છે.
$(3)$ તે કપડાં,પગરખાં અને વાહનોના ટાયરને ઘસી નાખે છે.
ઘર્ષણ ઘટાડવાના ઉપાયો:
$(1)$ લ્યુબ્રિકન્ટ્સ: મશીનના ગતિશીલ ભાગો વચ્ચે તેલ અથવા ગ્રીસનો ઉપયોગ કરવાથી ગતિક ઘર્ષણ ઘટે છે.
$(2)$ બોલ-બેરિંગ્સ: મશીનના ગતિશીલ ભાગો વચ્ચે બોલ-બેરિંગ્સનો ઉપયોગ કરવાથી સરકતું ઘર્ષણ લોટણ ઘર્ષણમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે ઘણું ઓછું હોય છે.
$(3)$ હવાના ગાદી (Air Cushion): આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,ઘન સપાટીઓ વચ્ચે હવાનું પાતળું પડ રાખવાથી ઘર્ષણ અસરકારક રીતે ઘટાડી શકાય છે.

Explore More

Similar Questions

$200 \,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરતી $10 \,g$ ની ગોળી લાકડાના પાટિયામાં $5 \,cm$ અંદર ઘૂસ્યા પછી અટકી જાય છે. ગોળી પર લાગતું સરેરાશ બળ .......... $N$ હશે.

$m=1 \ kg$ દળનો એક કણ $xy$-સમતલમાં ગતિ કરે છે. સમય $t$ પર તેના પર લાગતું બળ $F(t)=[2 \sin (\alpha t) \hat{i}+3 \cos (\alpha t) \hat{j}] \ N$ છે,જ્યાં $\alpha=1 \ s^{-1}$ છે. સમય $t=0$ પર,કણ ઉગમબિંદુ પર સ્થિર છે. સમય $t=\frac{\pi}{2} \ s$ પર તેના સ્થાન સદિશ $r$ (મીટરમાં) અને વેગ સદિશ $v$ (મીટર/સેકન્ડમાં) ના મૂલ્યોની ગણતરી કરો.

$2 \ kg$ અને $1 \ kg$ દળના બે બ્લોક એક ખરબચડી સપાટી પર આદર્શ સ્પ્રિંગ દ્વારા જોડાયેલા છે. સ્પ્રિંગ ખેંચાયેલી નથી. સ્પ્રિંગનો અચળાંક $8 \ N/m$ છે. ઘર્ષણાંક $\mu = 0.8$ છે. હવે $2 \ kg$ ના બ્લોકને $1 \ kg$ ના બ્લોક તરફ $u$ વેગ આપવામાં આવે છે. $2 \ kg$ ના બ્લોકનો મહત્તમ વેગ $u$ શોધો જેથી $1 \ kg$ નો બ્લોક ક્યારેય ગતિ ન કરે.

Difficult
View Solution

$t=0$ સમયે, $1 \,kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર, જે એક લીસી સમક્ષિતિજ સપાટી પર સ્થિર છે, $F=at$ (જ્યાં $a=1 \,Ns^{-1}$ અચળાંક છે) જેટલું સમય-આધારિત બળ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ લગાડવામાં આવે છે। જો આ બળની દિશા સમક્ષિતિજ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી હોય, તો જ્યારે પદાર્થ સપાટી છોડે ત્યારે તેનો વેગ કેટલો હશે? (ગુરુત્વપ્રવેગ $=10 \,ms^{-2}$)

આકૃતિમાં,$60 \ N$ વજનનો એક બ્લોક ખરબચડી સપાટી પર મૂકવામાં આવ્યો છે. બ્લોક અને સપાટી વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $0.5$ છે. બ્લોક સપાટી પર સરકે નહીં તે માટે મહત્તમ વજન $W$ ($N$ માં) કેટલું હોવું જોઈએ?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo